Logo RDW

Jaarverslag 2013

RDW en de overheid

RDW en de overheid

De RDW is een overheidsorganisatie die wettelijke taken uitvoert die te maken hebben met mobiliteit. De RDW maakt de wetten en regels niet zelf, maar voert uit wat de regering en de Europese overheid besluiten. De RDW is op Europees niveau als adviserende partij regelmatig betrokken bij de ontwikkeling van regelgeving voor de voertuigketen.


Derde Europese richtlijn rijbewijzen

Sinds 19 januari 2013 is er voor het Nederlandse rijbewijs veel veranderd. Zo zijn er nieuwe categorieën gekomen, waar onder andere jonge motorrijders mee te maken krijgen. Daarnaast is er nu ook een rijbewijs voor kleine vrachtwagens en bussen. De veranderingen hebben te maken met de Europese regelgeving. Alle lidstaten hebben nu dezelfde categorieën.

Rijbewijs en Europese regelgeving

Gelijke regels voor alle Europese bestuurders

Een belangrijke reden om het rijbewijs aan te passen was het grote aantal verschillende rijbewijscategorieën in Europa. Wie bijvoorbeeld in Frankrijk rijbewijs B had, mocht tot voor kort ook op lichte motorfietsen rijden. Ook de geldigheidsduur liep uiteen in de verschillende lidstaten. Met het gelijktrekken van de regels wil de Europese Unie ervoor zorgen dat alle Europese bestuurders hetzelfde weten en kunnen.

Leeftijdgrenzen motorrijbewijs

De veranderingen voor motorrijders hebben veiligheid als motief. Motorrijders van 18 jaar moeten eerst examen doen voor rijbewijs A-1. Daarmee mogen ze een lichte motor besturen. Als ze twintig zijn, kunnen ze rijbewijs A-2 halen voor middelzware motoren. Voor rijbewijs A - voor motoren met een onbeperkt vermogen - kunnen mensen examen doen als ze 22 zijn en rijbewijs A-2 al hebben gehaald. Anders is de leeftijd voor rijbewijs A 24 jaar.

Rijbewijzen voor zware campers en kleine personenbussen

Wie vroeger een zware camper wilde besturen, moest een volwaardig C-rijbewijs halen. Wie met een taxibus meer dan acht personen wilde vervoeren, had een compleet rijbewijs D nodig. Om die groepen te ontzien is er nu rijbewijs C-1 voor vrachtwagens tot 7,5 ton en rijbewijs D-1 voor personenbussen met maximaal zestien zitplaatsen. Een compleet overzicht van alle veranderingen staat op de pagina Het Rijbewijs.

Een nieuw uiterlijk en een chip

De veranderingen zorgden ervoor dat ook het uiterlijk van het rijbewijs moest worden aangepast. Daarnaast maakt de derde richtlijn een chip in het rijbewijs mogelijk. Voor de uitvoering heeft de RDW intensief samengewerkt met het CBR, de Nederlandse gemeenten en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken. In de loop van 2014 gaat de RDW het nieuwe rijbewijs in eigen huis produceren.

Rijbewijs

Fraudebestrijding bij import

In 2006 maakte het Europese Gerechtshof een einde aan de verplichte technische keuring bij de import van voertuigen. Sommige mensen gebruikten deze nieuwe situatie om te frauderen met BPM en verzekeringsgeld. De RDW moest aanvankelijk werkeloos toekijken. Gelukkig is er nu een even simpele als doeltreffende oplossing.

Vrachtwagen met importvoertuigen

De komst van de 'wrakkenstroom'

Het vervallen van de importkeuring leidde tot een forse toename van fraude met de import van schade-auto's uit het buitenland. De importeur betaalde een stuk minder BPM dan voor een schadevrije auto. Eenmaal op Nederlands kenteken werd de auto verzekerd. Vervolgens kon de schade worden gemeld bij de verzekering en het schadebedrag geclaimd. Tenslotte werd het voertuig weer geëxporteerd en kon de verkoper de BPM terugvorderen voor een schadevrij voertuig.

Strop voor verzekeraars en overheid

De fraude met de import van schade-auto's werd op die manier een flinke strop voor de verzekeraars en de Nederlandse overheid. De inspectiedienst van de RDW moest toekijken hoe schade-auto's werden aangeboden voor een Nederlands kenteken, terwijl duidelijk was dat vaak fraude met verzekeringsgeld en BPM het enige doel was van de nieuwe eigenaar.

Onderzoek naar de oplossing

Wat de RDW niet kon terugdraaien, was het besluit dat importvoertuigen niet meer gekeurd hoeven te worden. Daarom is er het afgelopen jaar samen met betrokken branchepartijen een uitgebreid onderzoek gedaan. In het onderzoek worden diverse maatregelen genoemd om de problemen op te lossen. De belangrijkste oplossingen waar de RDW voor gekozen heeft, zijn even pragmatisch als doeltreffend.

Voertuigen op de foto

Van ieder importvoertuig dat op een keuringsstation verschijnt, worden foto's gemaakt. Op die foto's is duidelijk te zien of het om een schadevoertuig gaat. Met de verzekeraars is een convenant in voorbereiding voor het opvragen van de foto's. Onterechte schademeldingen worden hierdoor bemoeilijkt. Ook aan het terugvorderen van een te hoog bedrag aan BPM komt een einde.

Schadevoertuigen direct schorsen

Als een voertuig zoveel schade heeft dat gebruik op de openbare weg is uitgesloten, genereert de RDW wel een kenteken, maar schorst het direct. Daardoor is het verboden om ermee te rijden.

Verbruik en geluid: het verschil tussen theorie en praktijk

Er was in 2013 veel te doen over auto's die meer brandstof verbruiken dan het energielabel beweert. Uiteraard is hierdoor ook de CO2-emissie hoger. Dat is pijnlijk voor de eigenaar - en slecht voor het milieu. De RDW is nauw betrokken bij het tot stand komen van nieuwe Europese regelgeving op dit gebied. Ook de nieuwe geluidsnormen kwamen dit jaar aan bod.

Milieulabel

Niet alle zuinige auto's zijn even zuinig

Veel mensen gaan over tot de aankoop van een nieuwe, zuinige auto. Het milieu kan een rol spelen bij hun beslissing, maar ook het feit dat ze voor hun nieuwe auto minder wegenbelasting en bijtelling hoeven te betalen. Dan is het een domper wanneer de auto van hun keuze in de praktijk veel meer benzine verbruikt dan in de folder staat.

Het gebruik bepaalt het verbruik

Veel auto's laten in werkelijkheid andere verbruikscijfers zien dan de fabriek meldt. In sommige gevallen ligt dat aan het gebruik. Een leaserijder die een hybride auto koopt die vijftig kilometer kan rijden op een elektrische lading, bewijst het milieu nauwelijks een dienst. Hij maakt immers veel kilometers op de snelweg, waar de benzinemotor het overneemt. En door het extra gewicht van batterijen moet de motor harder werken. Hierdoor gaat een deel van de winst voor het milieu verloren. Tenslotte heeft ook de rijstijl van de bestuurder een forse invloed op het werkelijke verbruik.

Opladen voertuig

Fabriekscijfers zeggen niet alles

Ook bij auto's die alleen een traditionele verbrandingsmotor hebben, kloppen de opgegeven verbruikscijfers vaak niet met de praktijk. Fabrikanten testen het verbruik van hun auto's volgens Europese voorschriften. In die voorschriften staat niet of er een reservewiel aan boord moet zijn, of het licht en de airco aan moeten en wat voor weer het moet zijn tijdens de test. De fabrikant gaat dus op zoek naar de best denkbare configuratie om de auto zo zuinig mogelijk uit de test te laten komen.

De RDW werkt aan nieuwe regelgeving

De RDW heeft bijgedragen aan onderzoek van TNO naar de oorzaken en omvang van genoemde invloeden op het verbruik. De uitkomsten hiervan worden gebruikt bij het maken van een nieuwe regelgeving, waar de RDW namens Nederland aan deelneemt. Het doel is dat de verbruikscijfers van autofabrikanten in de toekomst beter aansluiten bij de praktijk.

Logo's RDW en TNO

De RDW vindt geluidsnormen te laag

Eind 2013 is er in het Europees Parlement en de Raad onderhandeld over de nieuwe geluidsnormen voor voertuigen. In overleg met de RDW heeft Nederland in de Raad tegen het voorstel gestemd. De RDW vindt dat de geluidsnormen te laag zijn in verhouding tot de huidige stand van de techniek. Bovendien mogen fabrikanten bij het testen van de geluidsproductie versleten banden gebruiken. Hierdoor is de kans groot dat de auto's in werkelijkheid meer geluid produceren dan op papier. De tegenstem van Nederland had geen effect. Maar de RDW heeft wel laten zien dat milieu, verkeersveiligheid innovatie en een correcte consumentenvoorlichting hoog op de agenda staan.

Kwaliteitsprogramma APK

De RDW houdt steekproeven bij alle autobedrijven die APK's uitvoeren. Tijdens die steekproeven duikt zo nu en dan iets op wat de keurmeester over het hoofd gezien heeft. In de afgelopen jaren ging het percentage 'missers' omhoog. Daarom vond de RDW dat het tijd werd om de kwaliteit van de APK te verbeteren.

APK-erkenningsschild

Missers omlaag

Bij 8,5 % van de auto's die een steekproef ondergaat, vindt de steekproefcontroleur van de RDW iets wat aan de aandacht van de keurmeester ontsnapt is. Dat kan iets onschuldigs zijn, zoals een lampje, maar ook een roestige remleiding. Reden genoeg om een kwaliteitsprogramma te ontwikkelen dat het aantal missers omlaag gaat brengen.

Steekproefcontroleur op bezoek bij garage

Opleiding en toetsen

Om te beginnen worden er hogere eisen gesteld aan het technische kennisniveau van de keurmeester. De toetredings- en examennormen zijn verhoogd: aspirant keurmeesters mochten vroeger één onvoldoende halen. Met ingang van 1 januari 2014 moeten ze voor alle onderdelen van het examen een voldoende hebben. Dit geldt ook voor de tweejaarlijkse bevoegdheidsverlenging.

Informeren

Om keurmeesters te ondersteunen bij hun keurwerkzaamheden, worden ze beter geïnformeerd. Alle 25.000 keurmeesters kunnen in de toekomst op de site van de RDW een overzicht vinden van de keuringen die ze uitgevoerd hebben - en wat daar goed of fout aan was. Daarnaast is er speciaal voor keurmeesters een website gemaakt waar de APK-regelgeving op een duidelijker manier gepresenteerd wordt. Aanleiding voor het ontwikkelen van de website waren de verbetermogelijkheden die de APK-keurmeesters zelf aangaven. Ze hadden wensen op het gebied van vindbaarheid, taalgebruik en visuele ondersteuning.

Toezicht

Iedere misser van een keurmeester moet gecompenseerd worden door een aantal foutloze steekproeven. Die verhouding wordt bijgesteld, waardoor de keurmeester minder fouten mag maken. Ook zullen in de toekomst de keurresultaten van zowel het bedrijf als de keurmeester meegewogen worden in het bepalen van de steekproefkans. Want als er bij hetzelfde bedrijf meerdere keurmeesters werken, moet ieders kwaliteit getoetst worden.

Een goede technische keuring is belangrijk

De RDW heeft in het afgelopen jaar intensief samengewerkt met de branche en met de verschillende opleidingsinstituten. Om de kwaliteit van de APK te verhogen, zijn in overleg met alle betrokken partijen de bovenstaande verbeteringen vastgesteld. Een goede technische keuring is belangrijk. Sinds de invoering van de APK is het een stuk veiliger geworden op de wegen. Het kwaliteitsprogramma APK zorgt ervoor dat dit zo blijft.

Website: online APK regelgeving
Website: online APK regelgeving

Afbeeldingen van de website met informatie over de APK-regelgeving.

Servicehuis parkeren

De meeste mensen weten dat je tegenwoordig kunt parkeren met je mobiele telefoon. Wat weinig mensen weten, is dat de techniek daarvoor geleverd wordt door de RDW. Dezelfde techniek wordt gebruikt voor het registreren van parkeervergunningen en parkeerkaarten voor invaliden.

Bordje betaald parkeren
Gehandicaptenparkeerkaart

Digitaal parkeren

Het Servicehuis Parkeren is een initiatief van een aantal gemeenten. Ze wilden het mogelijk maken om digitaal te parkeren. Dat is goedkoper voor parkeerders, omdat ze nooit meer betalen dan nodig is. Het is ook goedkoper voor de gemeenten zelf, omdat de controle eenvoudiger wordt.

Nationaal Parkeer Register

De RDW heeft op verzoek van de gemeentes die het initiatief namen het Nationaal Parkeer Register gemaakt. Daarin kunnen digitale transacties van parkeerders geregistreerd worden. Bedrijven die belparkeren willen verkopen, sluiten een contract met het Servicehuis Parkeren.

Steeds meer aangesloten gemeenten en belparkeerders

Sinds de invoering van het Servicehuis Parkeren in 2011 is 30% van alle steden en dorpen waar betaald parkeren geldt, aangesloten. Een toenemend aantal consumenten maakt daarnaast gebruik van belparkeren.

30% van alle steden en dorpen waar betaald parkeren geldt, is aangesloten op het Nationaal Parkeer Register.

30% van alle steden en dorpen waar betaald parkeren geldt, is aangesloten op het Nationaal Parkeer Register.

Strikte privacy-regels

Met de bedrijven die belparkeren aanbieden, zijn stevige afspraken gemaakt en maatregelen getroffen op het gebied van privacy. De RDW houdt zich hier zelf ook aan. Zo wordt het kenteken direct gecodeerd en binnen 13 weken verwijderd uit het systeem. Het Servicehuis Parkeren heeft de privacy maatregelen gemeld bij het College Bescherming Persoonsgegevens.

Fraudebestrijding gehandicaptenparkeerkaarten

In de meeste landen in Europa mogen houders van een gehandicaptenparkeerkaart gratis parkeren. Er worden daarom veel parkeerkaarten gestolen. Om dat tegen te gaan worden gehandicaptenparkeerkaarten opgenomen in het parkeerregister. Het is hierdoor zinloos om een gestolen kaart te gebruiken. Fraudeurs vallen bij controle direct door de mand. In 2013 is de 100.000ste gehandicaptenparkeerkaart opgenomen in het Nationaal Parkeer Register.

Het kentekenregister beschikbaar als Open Data

Overheidsdiensten beschikken over data die op verschillende manieren nuttig kunnen zijn. Wanneer die data toegankelijk zijn voor de samenleving, heeft de markt en de belastingbetaler er ook nog wat aan. Dat was indertijd de redenering van Neelie Kroes, in de Europese Unie verantwoordelijk voor digitale data. In 2012 heeft de RDW een deel van het kentekenregister als open data openbaar gemaakt. Diverse bedrijven en organisaties maken er gebruik van.

Kentekenregister RDW gedeeltelijk beschikbaar als open data.

Kentekenregister RDW gedeeltelijk beschikbaar als open data.

Alleen voertuiggegevens zijn openbaar

Het kentekenregister van de RDW is als Open Data beschikbaar sinds september 2012. Het gaat niet om gevoelige informatie. Openbaar zijn het kenteken en 41 technische gegevens die horen bij het voertuig. Er wordt verder niets prijsgegeven over de eigenaar. De RDW en andere partijen gebruiken deze gegevens vooral om overheidstaken uit te voeren. Daarom is het interessant om te zien wat de markt ermee doet.

Hobbyisten en bedrijven

Er zijn intussen diverse apps waarmee mensen het kentekenregister kunnen doorzoeken. Leuk voor liefhebbers: rijdt hun oude auto nog ergens anders rond? Hoeveel Peugeot 205 GTI's bestaan er nog in Nederland? Er is ook een app waarmee mensen het kenteken van hun caravan kunnen koppelen aan dat van hun auto om te bepalen of de combinatie het maximale trekgewicht niet overstijgt. Op onderdelensites kunnen bezoekers als ze hun kenteken invoeren zien welke onderdelen ze voor hun auto kunnen bestellen.

App ontwikkeld met open data RDW.

Diverse apps ontwikkeld met open data RDW.

Benzinepomp op slot voor doorrijders

Een andere toepassing wordt gebruikt om diefstal bij pompstations te bestrijden. Steeds vaker tanken mensen zonder te betalen. Soms gebruiken ze daarvoor kentekenplaten die niet bij de auto horen. Een camera scant alle auto's die stoppen om te tanken. Voordat de kassabediende de pomp vrijgeeft, kijkt het systeem of het kenteken klopt met de auto. Als het gaat om een rode Golf met een kenteken dat hoort bij een groene Toyota, blijft de pomp uitstaan. Hetzelfde gebeurt als er een auto probeert te tanken die als doorrijder geregistreerd staat. Een groeiend aantal pompstations gebruikt het systeem.

Een caravan uit 1860

Er ontstaan steeds meer interessante toepassingen van het kentekenregister. Bijkomend voordeel is dat ook kleine foutjes aan het licht komen. Zo bleek er in het register een caravan te staan met het bouwjaar 1860. Dat soort dingen kan de RDW, wanneer de mensen ze melden, gemakkelijk corrigeren. Dus ook het register zelf gaat erop vooruit. Sinds januari 2014 zijn ook de statische parkeergegevens (gebieden en tarieven) uit het Nationaal Parkeer Register openbaar.

naar top van de pagina to topnaar top van de pagina